Mỗi năm khi nước nổi đổ về miền Tây Nam Bộ, từ đầu nguồn An Giang xuống đến các tỉnh hạ lưu, một nhịp sống hoàn toàn mới lại bắt đầu. Đó không chỉ là mùa của tôm cá dồi dào mà còn là thời điểm những nét văn hóa mưu sinh truyền thống độc đáo được khơi nguồn. Trong bức tranh thủy mặc ấy, hình ảnh dỡ chà và cắm câu đã trở thành biểu tượng mộc mạc, đậm đà tình nghĩa của người dân vùng sông nước.
Mùa nước nổi và nhịp sống mưu sinh dung dị
Mùa nước nổi (thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 11 âm lịch) mang theo lượng phù sa màu mỡ cùng nguồn lợi thủy sản phong phú từ thượng nguồn sông Mekong đổ về. Đối với ngư dân miền Tây, đây không phải là mùa thiên tai mà là “mùa nước son”, mùa mưu sinh được mong chờ nhất trong năm.
Khi dòng nước tràn đồng, ngập qua những thửa ruộng và chân rừng tràm, cũng là lúc các ngư dân chuẩn bị ngư cụ để bắt đầu hành trình bám sông bám nước. Trong số các nghề mưu sinh truyền thống, dỡ chà và cắm câu mang đậm nét nghệ thuật lao động dân gian, đòi hỏi sự kiên nhẫn, kinh nghiệm lâu năm và sự am hiểu tường tận quy luật tự nhiên.
Nghề “dỡ chà” – Nghệ thuật dụ cá tự nhiên của ngư dân
Chà là một đống chà được kết lại bằng các nhánh cây tràm, tre hoặc cọp, sau đó ngâm xuống những khúc sông sâu hoặc các vàm rạch để tạo bóng mát và môi trường trú ẩn nhân tạo cho cá tôm.
Cách thức hoạt động: Khi chà đã ngâm đủ thời gian và cá tôm đã quy tụ về trú ẩn đông đúc, chủ nhà sẽ tiến hành công đoạn “dỡ chà”. Họ dùng lưới vây kín xung quanh đống chà, sau đó từ từ rút bớt các cành cây ra rồi thu hẹp vòng lưới lại.
Sức hấp dẫn: Khoảnh khắc kéo tấm lưới lên giữa tiếng cười nói rộn rã, những con cá linh, cá lóc, cá rô, thát lát nhảy tanh tách chính là thành quả ngọt ngào sau nhiều tháng chăm chút “ổ chà”. Nghề dỡ chà đòi hỏi sự khéo léo và tinh tế để không làm cá sổng mất, đồng thời thể hiện triết lý khai thác tôm cá đi liền với việc tạo sinh cảnh trú ẩn bền vững của người dân miền sông nước.
Cắm câu – Thử thách lòng kiên nhẫn giữa mênh mông sóng nước
Bên cạnh dỡ chà, cắm câu (câu giăng, câu cắm bờ rạch) là phương thức mưu sinh quen thuộc không kém vào mùa lũ.
Đa dạng hình thức: Tùy thuộc vào loài cá hướng tới mà ngư dân có các loại câu khác nhau như câu cắm bờ vực để bắt cá lóc, cá trê vàng, hay câu giăng dọc theo các luồng nước chảy để săn cá ngát, cá kết. Mồi câu thường là nhái sống, tép tươi hoặc dế, giun.
Nhịp sống về đêm: Người đi cắm câu thường đi xuồng từ chiều tối hoặc sáng tinh sương dọc theo các bờ ruộng ngập nước. Cắm từng cây cần câu tre dẻo dai xuống mép nước, đánh dấu bằng những chiếc phao nhỏ, rồi chờ đợi thời điểm cá cắn câu. Sự tĩnh lặng của màn đêm miền Tây quyện cùng tiếng đập nước của con cá lớn mắc câu tạo nên một cảm giác mộc mạc, bình yên khó tả.
Giá trị văn hóa và bài toán phát triển hạ tầng bền vững
Nghề dỡ chà, cắm câu không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm dồi dào, tạo sinh kế cho hàng vạn hộ gia đình ven sông mà còn lưu giữ hồn cốt văn hóa của cả một vùng đất. Những sản vật thu được từ mùa nước nổi chính là nguyên liệu tạo nên các đặc sản nức tiếng như lẩu cá linh bông điên điển, cá lóc nướng trui hay khô cá đồng trứ danh.
Tuy nhiên, để những nét văn hóa mưu sinh mộc mạc ấy tiếp tục duy trì bền vững trong bối cảnh hiện đại, việc bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, dòng chảy dòng sông Mekong và nguồn lợi thủy sản là điều kiện tiên quyết.
Đồng thời, sự phát triển của các công trình hạ tầng, kè chống sạt lở, tuyến đường giao thông thủy – bộ ven sông phục vụ đời sống và du lịch sinh thái cũng đòi hỏi những vật liệu xây dựng chất lượng cao, nguồn gốc chính ngạch. Những đơn vị cung ứng uy tín như Cat.vn luôn sẵn sàng đồng hành cùng các nhà thầu và người dân trong việc cung cấp nguồn vật liệu, cát san lấp chuẩn xác, góp phần kiên cố hóa các công trình ven sông, giữ vững bình yên cho những xóm làng mùa nước nổi.
Cat.vn – Chất lượng từ mỏ, uy tín từ tâm!
Địa chỉ: Xã Vĩnh Xương – Tỉnh An Giang
Website: https://cat.vn
Hotline: 0888 123 588
Email: trinhcukien@gmail.com
