Vào ngày 4/12/2024, tại thủ đô Asunción (Paraguay), Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO đã chính thức công nhận Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kiện đánh dấu cột mốc tự hào khi đây là di sản thứ 16 của Việt Nam được vinh danh trên trường quốc tế nhờ tính gắn kết cộng đồng và thúc đẩy bình đẳng giới.
Hành trình ghi danh và quy mô của Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
Là một trong 66 ứng viên sáng giá trong kỳ sơ tuyển lần thứ 19, hồ sơ đề cử Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam đã xuất sắc vượt qua các tiêu chuẩn khắt khe của UNESCO để chính thức có mặt trong danh sách di sản đại diện nhân loại.
Thời gian tổ chức: Diễn ra định kỳ từ ngày 22 đến 27/4 Âm lịch hằng năm.
Địa điểm: Miếu Bà Chúa Xứ và khu vực bệ đá thờ Bà trên đỉnh Núi Sam, phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang.
Giá trị cộng đồng: Lễ hội là không gian văn hóa tâm linh hội tụ của bốn dân tộc anh em Kinh, Chăm, Khmer và Hoa, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và sự hòa hợp tôn giáo, sắc tộc sâu sắc.
Ý nghĩa văn hóa và tín ngưỡng của Lễ hội
Bà Chúa Xứ được biết đến là vị Thánh mẫu linh thiêng trong tín ngưỡng thờ nữ thần của cư dân vùng sông nước Nam Bộ. Tục thờ và tham gia lễ hội là dịp để người dân thỏa mãn đời sống tâm linh, gửi gắm ước nguyện về một cuộc sống bình an, mạnh khỏe, mùa màng bội thu và tài lộc thịnh vượng.
Theo đánh giá từ Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003, hồ sơ của Việt Nam đáp ứng trọn vẹn 5 tiêu chí quan trọng:
- Được tổ chức và gìn giữ bởi chính cộng đồng các dân tộc tại Châu Đốc, An Giang.
- Góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao giáo dục truyền thống, gắn kết xã hội và phát triển kinh tế bền vững.
- Có các biện pháp bảo tồn thiết thực từ phía Nhà nước và cộng đồng địa phương.
- Được định hình rõ vai trò của các chủ thể văn hóa đại diện.
- Đã có tên trong danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.
Tầm vóc và giá trị lan tỏa của di sản toàn cầu
Việc UNESCO ghi danh Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam không chỉ là niềm tự hào của riêng vùng đất An Giang hay đồng bằng sông Cửu Long mà còn là dấu ấn của văn hóa Việt Nam trên bản đồ thế giới:
Nâng cao ý thức bảo tồn: Khuyến khích cộng đồng địa phương chủ động quản lý, tổ chức và gìn giữ giá trị di sản cho các thế hệ mai sau.
Thúc đẩy đối thoại văn hóa: Khẳng định vai trò dung hợp văn hóa, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa các cộng đồng thực hành tín ngưỡng thờ nữ thần tại Việt Nam, Đông Nam Á và toàn cầu.
Động lực phát triển du lịch: Hằng năm, lễ hội thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách thập phương đổ về Châu Đốc, tạo đà phát triển mạnh mẽ cho du lịch tâm linh và kinh tế vùng biên mậu.
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam giờ đây đã vươn tầm thế giới, trở thành niềm tự hào lớn lao của đồng bào miền Tây Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung. Để hành trình hướng về vùng đất linh thiêng Châu Đốc thêm trọn vẹn, việc xây dựng và phát triển hạ tầng, kiến tạo những công trình vững chãi từ vật liệu chất lượng là yếu tố không thể thiếu. Tại Cat.vn, chúng tôi chuyên cung cấp các loại cát xây dựng đạt chuẩn, đồng hành cùng các nhà thầu đặt nền móng vững chắc cho mọi công trình bền vững cùng thời gian.
